Rhif 59 – Haf 2016

Y Rothchilds Cymreis – adnabod lleoliadau ar gyfer byd natur

Yn 1915, creodd Charles Rothchild y rhestr gyntaf o leoliadau sy’n werth eu cynnal a’u cadw ar gyfer byd natur. Er bod y wybodaeth am y safleoedd yng Nghymru yn fras iawn, mae’n fuddiol ailedrych ar y rhestr ac ystyried sut mae’r safleoedd wedi dod yn eu blaenau, ac fel nododd yr awdur JONATHAN MULLARD, mae’n werth ystyried sut gyflwr fydd arnynt ymhen canrif arall.

Diwedd y lein i Chwilen y Draethlin?

Gyda’i guddliw perffaith, gallech chi’n hawdd gael eich esgusodi am beidio â sylwi ar Chwilen y Draethlin. Yn anffodus, mae nifer o resymau sinistr ynghylch pam na chaiff ei gweld yn aml. MIKE HOWE sy’n sôn am y dirywiad mewn niferoedd ar arfordir De Cymru.

Madarch Geastrum britannicum: yn dod yn fuan i fynwent gyfagos

Caiff rhywogaethau ffwng anghyfarwydd yn y DU eu canfod yn flynyddol ond nid bob dydd y mae rhywun yn canfod rhywogaeth sy’n newydd i’r byd gwyddonol, yn enwedig un sydd mor drawiadol ac sydd wedi lledanu’n eang. ANDREW SHAW sy’n edrych ar gynnydd y fadarchen newydd.

Trelogan – Pentref bychan yng Nghymru sy’n adnabyddus ledled y byd

Mae Trelogan yn bentref bychan yng ngogledd Sir y Fflint sydd â hanes hir o gloddio metel. PAUL DAY a PHIL PUTWAIN sy’n egluro sut yr esgorodd y gwaith cloddio ar blanhigion diddorol a labordy awyr agored sydd wedi dangos yr arddangosiad gwychaf o esblygiad ar waith.

Taith ffotograffydd – o dirluniau i adar yn eu cynefinoedd

Mae dyfodiad camerâu digidol wedi newid byd ffotograffwyr adar. Mae JEREMY MOORE wedi symud ymlaen o fod yn tynnu lluniau o dirluniau i dynnu lluniau o adar yn y tirluniau. Mae’n disgrifio ei daith a ddaeth i ben llanw gyda’i arddangosfa Adar/Tir, lle mae ffotograffau siâp blwch post yn cael eu harddangos fel triptych.

Eryri – Mwy na Mynyddoedd - Ffair Bioamrywiaeth Eryri

Mae GETHIN DAVIES yn gwybod cystal â neb sut y mae profiad cynnar o fod allan yn yr awyr agored, a threulio amser ar draethau Cymru, yn gallu dylanwadu ar ddiddordebau ac hyd yn oed ar drywydd gyrfa. Felly mae Taith Fioamrywiaeth flynyddol Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri, sy’n bwriadu canolbwyntio eleni ar gynefinoedd morol y Parc, yn agos at ei galon. Yn yr erthygl hon mae’n egluro mwy am gefndir y Daith Fioamrywiaeth flynyddol, ac yn rhoi blas o’r gweithgareddau y bydd plant o dair ysgol gynradd arfordirol yn eu mwynhau yn ystod mis Mehefin 2016.

Ydy ystlumod yn ymweld ag ynysoedd Sir Benfro?

Mae syniadau newydd am symudiadau ystlumod yn y Deyrnas Unedig yn dechrau amlygu eu hunain. Rydym wedi darganfod fod ystlumod fel y Nathusius’ pipistrelle yn ymgymryd â theithiau anhygoel. Yma, mae RACHEL TAYLOR yn adrodd yn ôl ar brosiect ymchwil sy’n cofnodi ystlumod ar dair o ynysoedd Sir Benfro. Mae’n edrych hefyd am dystiolaeth o ystlumod yn cymudo i’r safleoedd hyn. Daethpwyd o hyd i lawer mwy o ystlumod na’r disgwyl ac fe welwyd rhywogaethau annisgwyl fel yr ystlum pedol fwyaf.

“Welais i erioed unrhyw beth mor drawiadol ym myd natur” - The Grassholm saga

Adroddiad gan DAVID SAUNDERS am ynys drawiadol Gwales sy’n gartref i’r pedwerydd cytref mwyaf yn y byd o’r fulfran wen

Cregyn Gleision Perl Dŵr Ffres - Perlau mewn Perygl

Derbyniwyd adroddiad gan Natur Cymru 50 am gamau cyntaf prosiect Perlau mewn Perygl sy’n anelu i ddiogelu cregyn gleision perl mewn dŵr ffres ar yr Afon Eden. Fel y mae’r gwaith yn dod tua’i derfyn bydd ELAIN GWILYM a JACKIE WEBLEY yn adrodd yn ôl ar y gwaith sydd wedi’i gyflawni. Mae pethau’n edrych yn obeithiol, ond fe all fod yn sawl blwyddyn cyn y byddwn yn gwybod yn union pa mor llwyddiannus y mae wedi bod.ran wen

Adolygiadau llyfrau

Meadowland gan John Lewis-Stempel

Field Guide to the Bees of Great Britain and Ireland gan Steven Falk, arluniwyd gan Richard Lewington

Materion morol

Cregyn cylchog wedi’u serio

Ivor Rees

Buglife

Ein tudalen arferol gan elusen Buglife

Mae bywyd mewn coed marw!

Ryan Clark

Newyddion o'r Ardd

Mae popeth yn digwydd yng Ngardd Fotaneg Genedlaethol Cymru

Dawnsio i rhythm y ffyngau – Hygrocybe calyptriformis

Bruce Langridge

Darganfyddiadau mewn gwyddoniaeth

Mewnwelediadau diddorol o Amgueddfa Genedlaethol Cymru

Diogelu perlau’r casgliad gwyddonol

Harriet Wood

Plantlife

Ein tudalen arferol gan elusen Plantlife

Pen y Gogarth

Colin Cheesman

Coedwigoedd a fforestydd

Newyddion gan Coed Cadw, ymddiriedolaeth coetir Cymru

Prosiect The Long Forest

Nick Atkinson